ವಿಶೇಷ ಲೇಖನ : ತಾಜುದ್ದೀನ್ ಖಾನ್, ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಜಿಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಮಿತಿ (ನ್ಯಾಯಪೀಠ), ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ
*2026ರ ಘೋಷವಾಕ್ಯ: “Trapped Behind the Scam – ಮೋಸದ ಬಲೆಯ ಹಿಂದೆ ಸಿಲುಕಿದವರು”*
*ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅನೈತಿಕ ಸಾಗಾಣಿಕೆ: ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಯುಗದ ಹೊಸ ಸವಾಲು*
*”ಮನುಷ್ಯನು ಮಾರಾಟದ ವಸ್ತುವಲ್ಲ; ಅವನಿಗೆ ಗೌರವಯುತ ಬದುಕುವ ಹಕ್ಕಿದೆ”*
*ಜಾಗೃತಿಯ ಗಂಟೆ: ನಿಮ್ಮ ಮಗುವಿನ ಕನಸು ಮಾರಾಟಕ್ಕಲ್ಲ!*
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ *ಜುಲೈ 30* ರಂದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು ಆಚರಿಸುವ *”ವಿಶ್ವ ಮಾನವ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ವಿರುದ್ಧದ ದಿನ”* ಈ ಬಾರಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗಿದೆ. 2026ರ ಜಾಗತಿಕ ಘೋಷವಾಕ್ಯ *”Trapped Behind the Scam – ಮೋಸದ ಬಲೆಯ ಹಿಂದೆ ಸಿಲುಕಿದವರು”* ನಮಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
ಹಿಂದೆ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಎಂದರೆ ಉದ್ಯೋಗ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಮದುವೆ, ಸಿನಿಮಾ, ಮಾಡೆಲಿಂಗ್, ವಿದೇಶಿ ಉದ್ಯೋಗ ಅಥವಾ ಉತ್ತಮ ಜೀವನದ ಸುಳ್ಳು ಭರವಸೆ ನೀಡಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಮೋಸ, ಬೆದರಿಕೆ ಅಥವಾ ಬಲವಂತದ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿಸಿ ಲೈಂಗಿಕ ಶೋಷಣೆ, ಬಲವಂತದ ದುಡಿಮೆ, ಗೃಹದಾಸ್ಯ, ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ, ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ, ಅಂಗಾಂಗ ಕಸಿ ಅಥವಾ ಆನ್ಲೈನ್ ಅಪರಾಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವುದು ಮಾನವ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ.
ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಅಪರಾಧವಲ್ಲ; ಮಾನವೀಯತೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲಿನ ಘೋರ ದಾಳಿಯಾಗಿದೆ.ಗಡಿ ದಾಟಿಸುವುದು, ಲೈಂಗಿಕ ಶೋಷಣೆ ಮಾತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದು ಅದು ಮೊಬೈಲ್ ಪರದೆಯಿಂದ ಮನೆಗೆ ನುಗ್ಗಿದೆ ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್, ಟೆಲಿಗ್ರಾಂ, ಫೇಸ್ಬುಕ್, ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂ ಹಾಗೂ ನಕಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಯುವತಿಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಬಳ, ವಿದೇಶಿ ಉದ್ಯೋಗ ಅಥವಾ ಸುಲಭ ಆದಾಯದ ಭರವಸೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.”ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ ಸಂಬಳ”, “ಮಾಡೆಲಿಂಗ್ ಅವಕಾಶ”, “ಆನ್ಲೈನ್ ಕೆಲಸ” ಎಂಬ ಆಮಿಷದ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಯುವಜನರನ್ನು ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಮಾನವೀಯತೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೂರ ಅಪರಾಧ.
- ಸಮಸ್ಯೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಎಷ್ಟು? – ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಕಣ್ಣು ತೆರೆಯುತ್ತವೆ*
*ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ*: UNODC ಪ್ರಕಾರ, ಪತ್ತೆಯಾದ ಸಂತ್ರಸ್ತರಲ್ಲಿ *38% ಮಕ್ಕಳು* ಮತ್ತು *60% ಮಹಿಳೆಯರು*. 2023ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ-ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಆನ್ಲೈನ್ ವಂಚನೆಯಿಂದ *18 ರಿಂದ 37 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್* ನಷ್ಟ. ಇದರ ಹಿಂದೆ ಮಾನವ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಜಾಲಗಳಿವೆ.
*ಭಾರತದಲ್ಲಿ*: NCRB ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸಾವಿರಾರು ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಈ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ದಿನೇ ದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಮಕ್ಕಳು ಕಾಣೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಕರಣ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದು ಅವರಲ್ಲಿ ಶೇ. 75% ಬಾಲಕಿಯರು.
*ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ*: ಬೆಂಗಳೂರು, ಬೆಳಗಾವಿ, ಕಲಬುರಗಿ, ರಾಯಚೂರು, *ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ದಾವಣಗೆರೆ* ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕರಣಗಳು. 12-17 ವರ್ಷದ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು 18-25 ವರ್ಷದ ಯುವತಿಯರು ಮುಖ್ಯ ಟಾರ್ಗೆಟ್.
- “ಮೋಸದ ಬಲೆ” ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ?*
ಇಂದಿನ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆಗಾರರು ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, *ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್, ಟೆಲಿಗ್ರಾಂ, ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್, ಫೇಸ್ಬುಕ್* ನಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
*ಹಂತ 1*: “ದುಬೈ/ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ನಲ್ಲಿ 50,000 ಸಂಬಳದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕೆಲಸ” ಎಂದು ಜಾಹೀರಾತು
*ಹಂತ 2*: ವಿಮಾನ ಟಿಕೆಟ್, ವೀಸಾ ಕೊಡಿಸಿ ಕರೆದೊಯ್ಯುವುದು
*ಹಂತ 3*: ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದ ಮೇಲೆ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ವಶ. ನಂತರ *ಪ್ರೇಮ ವಂಚನೆ, ಕ್ರಿಪ್ಟೋ ಹಗರಣ, ಆನ್ಲೈನ್ ಹಣ ವಂಚನೆ* ಮಾಡಲು ಬಲವಂತ
*ಹಂತ 4*: ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ ಹಲ್ಲೆ, ಹಸಿವು, ಬೆದರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಲದ ಬಂಧನ… ಇದು ಕೇವಲ ವಂಚನೆಯಲ್ಲ. ಇದು *ಮಾನವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಅಪಹರಣ*.
*3. ನೈಜ ಘಟನೆಗಳು – ನಮ್ಮ ಮಧ್ಯೆ ನಡೆದ ಸತ್ಯ*
*ಪ್ರಕರಣ 1: ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ “ಸ್ಕ್ಯಾಮ್ ಸೆಂಟರ್” ಬಲೆ*
ಕಳೆದ 2 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸಾವಿರಾರು ಯುವಕರು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ, ಲಾವೋಸ್ಗೆ “ಉದ್ಯೋಗ” ಎಂದು ಹೋದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಕರೆದು ಆನ್ಲೈನ್ ವಂಚನೆ ಮಾಡಿಸಲಾಯಿತು. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅನೇಕರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. *ಇದೇ “Trapped Behind the Scam”*.
*ಪ್ರಕರಣ 2: ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ*
“ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸ” ಎಂಬ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾದ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ಬಾಲಕಿಯನ್ನು *DCPU, CWC ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸರ* ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂದು ಆಕೆ ಶಾಲೆಗೆ ಮರಳಿದ್ದಾಳೆ.
*ಪ್ರಕರಣ 3 : ಒಂದು SMS ಉಳಿಸಿದ ಜೀವ*
17 ವರ್ಷದ ಬಾಲಕಿಗೆ ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ನಲ್ಲಿ “ವಿದೇಶಿ ಉದ್ಯೋಗ” ಆಮಿಷ ಬಂದಾಗ, ಆಕೆ ಅನುಮಾನಗೊಂಡು ಪೋಷಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು. ಆ ಒಂದು ನಿರ್ಧಾರ ದೊಡ್ಡ ಜಾಲವನ್ನು ಬಯಲು ಮಾಡಿತು.
*4. ಪೋಷಕರಿಗೆ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ, ಯುವಕರಿಗೆ – ಪ್ರಮುಖ ಸಲಹೆಗಳು*
*ಪೋಷಕರೇ, ದಯವಿಟ್ಟು ಗಮನಿಸಿ:*
- *”ತುಂಬಾ ಒಳ್ಳೆಯ ಆಫರ್” = ಅಪಾಯದ ಗಂಟೆ*. ಯಾವುದೇ ಉದ್ಯೋಗ/ವಿದೇಶಿ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಂಪನಿ ಹೆಸರು, ವಿಳಾಸ ಪರಿಶೀಲಿಸದೆ ನಂಬಬೇಡಿ.
- *ಮಕ್ಕಳ ಮೊಬೈಲ್ ಸ್ನೇಹಿತನಲ್ಲ, ಕಾವಲುಗಾರನಾಗಿರಲಿ*. ಅವರ ಆನ್ಲೈನ್ ಚಟುವಟಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿ.
- *ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್, ಆಧಾರ್, OTP, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಾಹಿತಿ* ಅಪರಿಚಿತರಿಗೆ ಕೊಡಬೇಡಿ ಎಂದು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಹೇಳಿ.
- *ಮಗು ಕಾಣೆಯಾದರೆ 24 ಗಂಟೆ ಕಾಯಬೇಡಿ*. ತಕ್ಷಣ *112 ಅಥವಾ 1098* ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ.
ಪ್ರತಿ ಪೋಷಕರು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಸಮಯ ಕಳೆಯಿರಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿ.
– ಅವರ ಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಗಮನವಿರಲಿ.
– ಮಕ್ಕಳಿಗೆ “ಅಪರಿಚಿತರೊಂದಿಗೆ ಹೋಗಬಾರದು” ಮತ್ತು “ಯಾವುದೇ ಆಮಿಷಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬಾರದು” ಎಂಬ ಸುರಕ್ಷತಾ ಪಾಠವನ್ನು ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಕಲಿಸಿ.
– ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ವರ್ತನೆ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸದೆ ಕಾರಣ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ.
*ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಯುವಕರೇ:*
- ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯವಾದ “ಸ್ನೇಹಿತ” ಒಬ್ಬರೇ ಭೇಟಿಗೆ ಕರೆದರೆ ಹೋಗಬೇಡಿ.
- “ಸುಲಭವಾಗಿ ದುಡ್ಡು” ಎಂದು ಯಾರಾದರೂ ಹೇಳಿದರೆ ಅದು ಬಲೆಯಾಗಿರಬಹುದು.
- ಏನಾದರೂ ಅನುಮಾನವಾದರೆ ಶಿಕ್ಷಕರು, ಪೋಷಕರು ಅಥವಾ *1098 Childline* ಗೆ ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳಿ. ನೀವು ಒಬ್ಬಂಟಿಯಲ್ಲ.
*5. ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?*
- *ಪ್ರತಿ ಶಾಲೆ, ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ* “ಸೈಬರ್ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ” ಕುರಿತು ಪಂಚಾಯಿತಿ/ತಾಲೂಕು ಹಾಗು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಗಳು ಕಡ್ಡಾಯ.
- *CWC, DCPU, ಪೊಲೀಸ್, ಕಾನೂನು ಸೇವೆಗಳ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ* ನಡುವೆ ತ್ವರಿತ ಸಮನ್ವಯ. ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಮಕ್ಕಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡ ಕಾನೂನು ಸೇವೆಗಳ ಕೇಂದ್ರ (Free Legal Clinic)ಮಾದರಿ ಎಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
- ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ *ಶಿಕ್ಷಣ + ಕೌಶಲ್ಯ + ಉದ್ಯೋಗ* ಮೂಲಕ ಗೌರವಯುತ ಪುನರ್ವಸತಿ.
- ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ.
6. ಕಾನೂನು ನಿಮ್ಮ ಪರವಿದೆ*
*BNS 2023, POCSO 2012, JJ Act 2015, ITPA 1956* – ಅಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆ ಇದೆ. 2024ರ *UN Cybercrime Convention* ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾಲಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆಯಲು ಹೊಸ ಆಯುಧ. ಕೊನೆಯ ಮಾತು : ಒಂದು ಕರೆ ಜೀವ ಉಳಿಸಬಹುದು,
ಮಾನವ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಇಂದು ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, *ನಿಮ್ಮ ಮಗುವಿನ ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲೂ* ಇದೆ. “Trapped Behind the Scam” ಎಂಬ ಘೋಷವಾಕ್ಯ ನಮಗೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತಿದೆ: *ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಕರ್ಷಕ ಜಾಹೀರಾತು ನಿಜವಲ್ಲ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆನ್ಲೈನ್ ಅವಕಾಶ ಸುರಕ್ಷಿತವಲ್ಲ.*
ಒಂದು ಮಗುವಿನ ಕನಸನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಒಂದು ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಉಳಿಸಿದಂತೆಯೇ.
ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆಯ ಗೌರವವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಇಡೀ ಸಮಾಜದ ಗೌರವವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದಂತೆಯೇ.
ಈ *ಜುಲೈ 30* ರಂದು ನಾವು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡೋಣ:
*”ಜಾಗೃತರಾಗೋಣ. ಮೋಸದ ಬಲೆಗೆ ಬೀಳದಿರೋಣ. ಅನುಮಾನ ಕಂಡರೆ ವರದಿ ಮಾಡೋಣ. ಮಾನವ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಮುಕ್ತ ಸಮಾಜ ಹಾಗೂ ಭಾರತ ನಿರ್ಮಿಸೋಣ.”*
*ಮಕ್ಕಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸೋಣ – ಮಹಿಳೆಯರ ಗೌರವ ಕಾಪಾಡೋಣ – ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸೋಣ.*
ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ತುರ್ತು ಸಂಪರ್ಕ: ಮಕ್ಕಳ ಸಹಾಯವಾಣಿ -1098, ಪೊಲೀಸ್- 112,
ಮಹಿಳಾ ಸಹಾಯವಾಣಿ 181.
